نفخ معده یک مشکل گوارشی است که با احساس تورم، سفت و سنگینی شکم همراه خواهد بود. این مشکل که به دلیل حبس شدن گاز در یکی از بخشهای دستگاه گوارش به وجود میآید، دلایل گوناگونی دارد و معمولا پس از گذشت ۲۴ الی ۴۸ ساعت علائم از بین میروند.
همه افراد در طول زندگی خود چندین بار مشکل نفخ معده را تجربه میکنند. این مشکل که با احساس پری، سنگینی و متورم شدن شکم همراه است به دلیل تولید و حبس شدن گاز اضافه در دستگاه گوارش (معده یا روده) به وجود میآید.
عوامل مختلفی از جمله اختلال در هضم غذا، مشکلات عصبی، برخی از بیماریها و… در شکلگیری و بروز این مشکل نقش دارند، اما باید بدانید که اصلا جای نگرانی نیست؛ چراکه با استفاده از روشهای درمان خانگی نفخ معده میتوانید این احساس ناخوشایند را برطرف نمایید. چه کسانی بیشتر دچار نفخ معده میشوند؟ همه افراد فارغ از جنسیت و سن، مشکل نفخ معده را در زندگی خود تجربه میکنند،
اما در بزرگسالان این مشکل در خانمها شایعتر است؛ بهطوری که میتوان گفت حدود ۷۵ درصد زنان در طول دوره عادت ماهیانه خود دچار نفخ معده میشوند. در کودکان مشکل نفخ معده بیشتر در نوزادان اتفاق میافتد و دلیل هم شیوه نادرست شیردهی است.
عامل نفخ معده :
بهطورطبیعی مقدار مشخصی گاز در دستگاه گوارش وجود دارد که به هضم غذا و… کمک میکند. حال اگر بنابه هردلیلی مقدار این گاز افزایش یابد، نفخ معده اتفاق میافتد. برخی از مهمترین علل نفخ معده عبارتند از:
1- تغذیه: اختلال درهضم غذا، یکی از شایعترین و اصلیترین دلایل به وجود آمدن نفخ معده است. غذا خوردن سریع، بلعیدن هوا حین خوردن غذا، اختلال در هضم و مصرف برخی از مواد غذایی همگی در تولید گاز اضافه در دستگاه گوارش نقش دارند که با استفاده از روشهای درمان خانگی نفخ معده برطرف میشود. چگونگی درمان نفخ شکم بعد از غذا یکی از مشکلات اساسی افراد است.
2-وضعیت سلامتی در شکلگیری نفخ معده علاوه بر تغذیه وجود برخی بیماریها یا مشکلات میتوانند باعث افزایش حجم گاز در دستگاه گوارش شوند، در نتیجه نفخ معده اتفاق میافتد.
3-بیماری سندروم روده تحریکپذیر بیماری سندروم روده تحریکپذیر (IBS) با ایجاد اختلال در ارتباط و عملکرد میان مغز و روده باعث کند یا تند شدن حرکت رودهها میشود که معمولا با نشانههایی چون نفخ و درد شکم همراه است.
4-عفونت معده وجود برخی از باکتریها یا عفونتهای ویروسی مانند نوروویروسها باعث ایجاد التهاب در معده میشوند که اغلب با علائمی چون نفخ، استفراغ، اسهال و… همراه هستند. البته این مشکل با درمان نفخ شکم در خانه و درمان خانگی نفخ معده و اسهال برطرف میشود.
5- یبوست مدفوع همان غذاهایی است که توسط دستگاه گوارش هضم میشوند. زمانی که مدفوع برای مدت زمان بیشتری در روده باقی بماند و تخلیه صورت نگیرد، شکم منبسط میشود و نفخ معده اتفاق میافتد.
6- تغییرات هورمونی نوسانات هورمونی (کاهش یا افزایش هورمونهای استروژن و پروژسترون) در دوران قاعدگی یا دوران بارداری باعث نفخ معده خواهد شد. در ادامه مقاله روشهای درمان خانگی نفخ معده در بارداری را توضیح خواهیم داد.
7- اختلالات حرکتی اختلالات حرکتی مانند انسداد روده، فلج موقت ماهیچه معده، اختلال در عملکرد کف لگن و… باعث کند شدن عملکرد دستگاه گوارش و ضعف عصب و ماهیچههای این اندام میشوند؛ بنابراین مشکلاتی چون یبوست و نفخ به وجود میآید.
8- سلامت روان وجود برخی تنشها مانند اضطراب، استرس و… عملکرد دستگاه گوارش را تحت تأثیر قرار میدهند و باعث بروز مشکلاتی چون نفخ معده میشوند. درمان گیاهی، درمانی موثر در بهبود نفخ معده بسیاری از دمنوشهای گیاهی بهترین روش برای درمان گاز معده و آروغ هستند و عوارضی ندارند.
برخی از دمنوشهای مؤثر برای درمان خانگی باد شکم زیاد عبارتند از: دمنوش زنجبیل دمنوش بابونه دمنوش چای نعنا دمنوش رازیانه دمنوش عسل و دارچین ترکیب سرکه سیب و آب مصرف دمنوش بابونه، زنجبیل و پودر گشنیز نیز از روشهای درمان گیاهی نفخ شکم در بارداری است. در صورتی که نفخ شکم چند روزی ادامه داشته باشد و با علائم شکم درد ، متورم شدن شکم ، اسهال ،استفراغ وجود خون در ادرار ،کاهش وزن ناگهانی، احساس سوزش در معده رخ دهد باید به پزشک متخصص مراجعه نمایید.