در حالت طبیعی، سیستم ایمنی انسان وظیفه دارد تا از بدن در برابر مهاجمین خارجی، مثل ویروسها، محافظت کند. یعنی با ورود هر گونه نیروی خارجی سلولهای دفاعی آماده میشوند تا با آن مبارزه کنند. بگذارید اینطور بگوییم که بدن تفاوت بین سلولهای مفید خودی و مهاجمین را تشخیص میدهد.
اما در بدن فرد مبتلا به اختلالات خود ایمنی همه چیز فرق دارد و بدن او به اشتباه بخشی را به عنوان یک مهاجم غیرخودی شناسایی میکند. بنابراین، آماده مبارزه با سلولهای سالم خود میشود. شدت و میزان این مبارزه به نوع بیماری بستگی دارد. ممکن است تنها یک عضو درگیر شود یا اینکه تمام بدن گرفتار این اشتباه شوند.
علت بیماری خود ایمنی
به طور کلی، پزشکان هنوز علت اختلالات خود ایمنی را تشخیص ندادهاند، چرا که این بیماری طیف مختلفی از مشکلات را به وجود میآورد. با این حال، علائمی وجود دارند که نشان میدهند بعضی از افراد بیشتر دچار آن میشوند. عواملی مانند استرس، ژنتیک، استفاده از بعضی از داروها، قرار گرفتن در مجاورت مواد شیمیایی و التهاب همگی میتوانند درصد بروز این مشکل را افزایش دهند.
علائم بیماری خود ایمنی
همانطور که گفتیم، این بیماری میتواند به بخش خاصی از بدن آسیب بزند و به همین دلیل علائم مختلفی دارد. ولی بعضی از نشانههای زیر در بین افراد مختلف مشترک هستند و در صورت بروز هر کدام، بهتر است برای آزمایشهای اولیه اقدام کنید:
ریزش مو
خستگی
مشکل در تمرکز
درد عضلانی
وجود ضایعات پوستی
التهاب و قرمزی
گزگز شدن و بیحسی دست و پا
انواع بیماری خود ایمنی
ام اس (MS)
بیماری سلیاک : مبتلایان به بیماری سلیاک نمیتوانند غذاها و خوراکیهای حاوی گلوتن را مصرف کنند.با ورود گلوتن به روده، حس التهاب و سوزش به وجود میآید. از نشانههای سلیاک میتوان به درد شکم و اسهال اشاره کرد
دیابت نوع 1
التهاب روده
التهاب عروق
لوپوس منتشر: ایجاد دانههایی که روی پوست به وجود میآید و اندامهای دیگری مانند مغز، مفاصل و کلیهها را هم درگیر میکند.
کم خونی مزمن
بیماری آدیسون : از شایعترین اختلالات خود ایمنی، بیماری آدیسون است که غدد کلیوی را تحت تاثیر قرار میدهد.
سندرم شوگِرن : فرد مبتلا معمولا دچار خشکی چشم، خشکی دهان و درد مفاصل میشود.
تیروئیدیت هاشیموتو : این بیماری در تولید هورمون تیروئید تغییراتی به وجود میآورد و باعث کم کاری آن میشود.
گِرِیوْز: این بیماری هم غده تیروئید را تحت تاثیر قرار میدهد و باعث تولید بیش از اندازه هورمونهای آن میشود. افزایش هورمونهای تیروئید میتواند فعالیتهای بدن را شدیدتر کند و علائمی مانند کاهش وزن، افزایش ضربان قلب، برافروختگی و حساسیت به گرما را به وجود بیاورد. بیرونزدگی چشمها از نشانههای رایج گریوز است.
در طب سنتی، درمان بیماریهای خودایمنی بر اساس اصول کلی و رویکردهای خاص خود انجام میشود. این رویکردها شامل اصلاح سبک زندگی، استفاده از داروهای گیاهی، و تدابیر عملی طب ایرانی است.
اصول کلی درمان:
اصلاح سبک زندگی:
طب سنتی بر این باور است که ایجاد تعادل در بدن از طریق سبک زندگی سالم، مانند رژیم غذایی مناسب، خواب کافی، و مدیریت استرس، میتواند به تقویت سیستم ایمنی و کنترل بیماریهای خودایمنی کمک کند.
تقویت سیستم ایمنی:
استفاده از غذاهای گرم و داروهای گیاهی تقویتکننده سیستم ایمنی، مانند زنجبیل، آویشن، و گیاهانی که خاصیت ضد التهابی دارند، از دیگر راهکارهای طب سنتی است.
بهبود عملکرد گوارش:
طب سنتی بر اهمیت حفظ تعادل در میکروبیوم روده تاکید دارد. مصرف غذاهای پروبیوتیک مانند ماست و کفیر و پرهیز از غذاهایی که باعث التهاب در روده می شوند، می تواند به بهبود عملکرد گوارش و تقویت سیستم ایمنی کمک کند.
مدیریت استرس:
استرس می تواند علائم بیماریهای خودایمنی را تشدید کند. طب سنتی راهکارهایی برای کاهش استرس مانند یوگا، مدیتیشن، و تنفس عمیق ارائه میدهد.
تنظیم مزاج:
در طب سنتی، بیماریهای خودایمنی اغلب با غلبه سردی در بدن مرتبط دانسته میشوند. بنابراین، مصرف غذاها و داروهای گرم برای تنظیم مزاج و کاهش سردی توصیه میشود.
