علائم کم خونی
فقر آهن یا کم خونی چیست؟
مشکل فقر آهن بسیار جدی و مهم است، چون این ماده معدنی برای ساخت هموگلوبین (پروتئین موجود در گلبولهای قرمز خون که به آنها امکان حمل اکسیژن در بدن را میدهد)، ضروری است. فقر آهن، منجر به پایین آمدن هموگلوبین خون میشود. در نتیجه، باید برای رفع آن اقدام کرد. اگر بدن با مشکل هموگلوبین پایین روبرو باشد، بافتها و ماهیچهها اکسیژن کافی دریافت نمیکنند و کارآمدی خود را از دست میدهند که نتیجه آن بیماری کم خونی است.
اگرچه انواع مختلف آنمی (کم خونی) وجود دارد، اما آنمی ناشی از فقر آهن شایعترین نوع در سراسر جهان است. از علل شایع فقر آهن میتوان به مصرف ناکافی آهن (به دلیل پیروی از رژیم غذایی نامناسب محدودکننده)، ابتلا به بیماری التهابی روده، افزایش نیاز به آهن در دوران بارداری، خونریزی شدید در طی دورههای قاعدگی یا خونریزی داخلی اشاره کرد.
علت آنمی هر چه باشد، فقر آهن میتواند به علائم ناخوشایندی منجر شود که بر کیفیت زندگی تاثیر میگذارند. ریزش مو و کاهش تمرکز و بهرهوری چند نمونه از این مشکلات هستند.
نشانههای کم خونی چیست؟
نشانههای آنمی بسته به شدت کم خونی، سرعت پیشرفت آن، سن و وضعیت سلامتی شما متفاوت است. در بعضی موارد، افراد هیچکدام از علائم فقر آهن را تجربه نمیکنند. در این بخش به ۱۰ مورد از شایعترین نشانههای آنمی و علائم کمبود آهن اشاره خواهیم کرد.
۱. خستگی غیرمعمول به عنوان یکی از علائم کمبود آهن
۲. رنگپریدگی به عنوان یکی از نشانههای کم خونی
۳. تنگی نفس
۴. سردرد و سرگیجه از علائم کم خونی
۵. تپش قلب
۶. مو و پوست خشک
۷. تورم و درد زبان و دهان
۸. پاهای بیقرار
۹. ناخنهای شکننده یا قاشقی شکل به عنوان علامت فقر آهن
۱۰. سایر علائم بالقوه کم خونی
چند نشانه دیگر وجود دارد که میتواند بیانگر کمبود آهن باشد. اینها معمولا خیلی شایع نیستند و به غیر از کمبود آهن با بسیاری از شرایط دیگر ارتباط دارند. علائم دیگر کم خونی و فقر آهن عبارتند از:
هوسهای عجیب: هوس کردن غذاهای عجیب و غریب یا مواد غیر غذایی که «پیکا» نام دارد (معمولا میل به خوردن یخ، خاک رس، خاک، گچ یا کاغذ) میتواند نشانه کمبود آهن باشد. این مشکل ممکن است در دوران بارداری هم رخ دهد.
احساس اضطراب: در صورت کمبود آهن، عدم وجود اکسیژن کافی در بافتهای بدن ممکن است باعث احساس اضطراب شود. با این حال، با اصلاح سطح آهن، این مورد بهبود یافته یا برطرف میشود.
دست و پای سرد: کمبود آهن به معنی کمبود اکسیژنرسانی به دستها و پاها است. ممکن است بعضی از افراد به طور کلی احساس سرما کنند یا دست و پایشان سرد شود.
عفونتهای مکرر: از آنجا که وجود آهن برای سیستم ایمنی ضروری است، فقدان آن ممکن است باعث شود بیشتر از حالت عادی مستعد بیمار شدن باشید.
اقدامات ضروری برای درمان کم خونی
با متخصص داخلی صحبت کنید
اگر فکر میکنید نشانهها یا علائم کمبود آهن را دارید، برای مشاوره آنلاین با دکتر متخصص داخلی اقدام کنید. آزمایش خون ساده تایید میکند که آیا شما کم خونی فقر آهن دارید یا خیر.
اگر پزشک تایید کرد که به فقر آهن مبتلا هستید، احتمالا با افزایش دریافت آهن از رژیم غذایی یا با مصرف مکملهای آهن میتوانید آن را به راحتی درمان کنید. هدف اصلی درمان، بازگرداندن سطح هموگلوبین به حالت عادی، رفع کم خونی و پر کردن ذخایر آهن است. در حد امکان، اطمینان حاصل کنید که به مقدار کافی آهن از طریق رژیم غذایی دریافت میکنید. فقط در صورت توصیه پزشک، از مکمل استفاده کنید.
غذاهای غنی از آهن بخورید
اگر نظر پزشک این است که کمبود آهن در رژیم غذایی دلیل مشکل شما است، غذاهای غنی از آهن بخورید؛ مانند:
گوشت قرمز و مرغ
سبزیجات تیره، برگدار مانند اسفناج و کلم
میوههای خشک مانند کشمش و زردآلو
لوبیا و سایر حبوبات
غذاهای دریایی
دانهها و مغزها
نکته مهم: خوردن ویتامین C به بدن کمک میکند تا آهن را بهتر جذب کند. اطمینان حاصل کنید که به اندازه کافی غذاهای سرشار از ویتامین C، مانند میوه و سبزی میخورید. همچنین اجتناب از خوردن غذاهای خاصی که مصرف زیاد آنها مانع از جذب آهن میشود میتواند مفید باشد، از جمله: چای، قهوه و غذاهای پرکلسیم مانند لبنیات و غلات سبوسدار.
در صورت توصیه پزشک از مکملهای آهن استفاده کنید
به طور کلی، شما باید تحت نظر پزشک فقط یک مکمل آهن مصرف کنید. اگر نتوانید سطح آهن خود را تنها از طریق رژیم غذایی بازیابی کنید، این کار راه حل مناسبی برای رفع کم خونی است. اگر مکمل آهن مصرف میکنید، همراه آن آب پرتقال بنوشید تا جذب آهن را تقویت کند.
به خاطر داشته باشید که مصرف مکملهای آهن میتواند چند عارضه ناخوشایند داشته باشد. این موارد شامل درد معده، یبوست یا اسهال، سوزش قلب، حالت تهوع و مدفوع سیاه است. با این حال، این عوارض معمولا با گذشت زمان کاهش مییابند و بستگی به دوز آهن مصرفی شما دارند.
