
درد سیاتیک یکی از دردهای آزاردهنده است که از کمر شروع میشود و تا باسن، پشت ران و ساق پا احساس میشود. درد در این عصب ناگهانی شروع میشود اما در موارد خفیف با مرور زمان و مراقبت صحیح بهتر میشود. البته در برخی بیماران درد سیاتیک ممکن است به قدری شدید باشد که درمان آن نیازمند جراحی باشد.
عصب سیاتیک از نخاع شروع شده و از لگن شما عبور کرده سپس از باسن نیز میگذرد و بعد منشعب شده و وارد هر دو پا میشود. این عصب میتواند خود را به صورت یک درد متوسط تا شدید در کمر، باسن و پاها نشان دهد. همچنین ممکن است در این مناطق احساس ضعف یا بیحسی کنید. اگر آسیب جدی به این عصب یا ناحیههای مرتبط با آن وارد شود، درد آن را حس خواهید کرد. حدود 40 درصد از افراد در برخی از دورههای زندگی خود به این بیماری مبتلا میشوند که با افزایش سن خطر ابتلا به آن نیز بیشتر میشود.
سیاتیک در سمت راست قرار دارد یا سمت چپ؟
خیلی از افراد از با درد یک سمت از بدن به پزشک مراجعه میکنند و با هراس زیادی که از دردهای سیاتیک دارند میپرسند رگ سیاتیک کجاست؟ سیاتیک پای راست چیست یا برای درمان سیاتیک پای چپ چه کار کنیم؟
اما در واقع عصب سیاتیک هم در سمت راست بدن و هم در سمت چپ بدن قرار دارد. علت اینکه برخی از افراد در یک قسمت از اندام تحتانی درد احساس میکنند این است که فتق دیسک
دارند و علائم دیسک کمر در آنها یک طرفه است و گرنه در هر دو سمت بدن عصب سیاتیک از کمر تا پشت ساق پا کشیده شده و میتواند موجب ایجاد درد و ناراحتی شود.
علائم آسیب عصب سیاتیک
وقتی رگ سیاتیک تحت فشار قرار بگیرید، علائمی مانند ضعف عضلانی و بیحسی، احساس سوزش در کف پا و کمر مشاهده میشود که در اغلب موارد زندگی عادی را با اختلال مواجه میکند.
اگر دردی را در ناحیهی کمر و باسن خود تجربه میکنید، به طور معمول میتواند، نشانهای از آسیب به این عصب باشد. درد بارزترین و رایجترین علامت این بیماری است، با این حال علائم دیگر که شامل موارد زیر میباشد، نیز ممکن است دیده شود:
درد شما با حرکت ممکن است، شدیدتر شود.
در پاها بیحسی و ضعف خواهید داشت که در موارد شدیدتر ممکن است احساس و یا حرکت در پاهای خود را از دست بدهید.
احساس سوزن سوزن یا گز گز دردناک در پا یا انگشتان پا نیز ممکن است، داشته باشید.
بیاختیاری یا عدم توانایی در کنترل مثانه و روده نیز یکی از علائم آسیب عصب سیاتیک است که البته بسیار نادر است و در صورت مشاهده باید سریعاً به پزشک مراجعه کرد.
علت ابتلا به سیاتیک چیست؟
۱. سیاتیک به علت دیسکهای بیرون زده
۲. سیاتیک به دلیل تنگی کانال نخاعی
۳. سیاتیک و اسپوندیلولیستیز (Spondylolisthesis)
۴. سندرم (Piriformis) در سیاتیک
عوامل دیگری که به عنوان ریسک فاکتورهای ایجاد درد سیاتیک شناخته میشود شامل موارد زیر است.
بالا رفتن سن که موجب تغییرات آرتروزی و فرسودگی دیسک و در نهایت فشار عصب سیاتیک میشود.
اضافه وزن موجب ایجاد فشار روی رگ سیاتیک و ایجاد درد در آن میشود.
سبک زندگی و شغلهایی که افراد را مجبور میکند به مدت طولانی پشت میز بنشینند، اجسام سنگین بلند کنند یا به مدت طولانی رانندگی کنند.
چگونه علت درد سیاتیک را تشخیص دهیم؟
علائم و دلایل سیاتیک در هر فرد متفاوت است و به شرایط ایجاد کننده آن بستگی دارد.برای تشخیص این بیماری ابتدا پزشک سابقه پزشکی شما را بررسی خواهد کرد که آیا اخیراً آسیبدیدهاید؟ خصوصاً در ناحیهای که احساس درد دارید. علاوهبر این سؤالاتی در مورد اینکه چه مواردی درد شما را تسکین داده و یا آن را تشدید میکند و این درد از کجا و چگونه آغاز شده است، نیز ممکن است از شما بپرسد.
پزشک برای تشخیص علت درد در بیمارانی که با درد کمر و انتشار آن در پاها احساس ناتوانی و ضعف میکنند آنها را معاینه میکند.
در معاینه فیزیکی قدرت عضلات و رفلکس شما مورد بررسی قرار خواهد گرفت. همچنین ممکن است پزشک از شما درخواست کند تا برخی حرکات کششی یا خاص را انجام دهید تا تشخیص دهد که با کدام فعالیت درد شما بیشتر خواهد شد. بدین منظور پزشک از بیمار میخواهد حرکت زیر را انجام دهد.
بیمار باید روی انگشتان یا روی پاشنه پا راه برود، همچنین چمباتمه بزند و سعی کند از این حالت بلند شود تا میزان فشار وارد شده روی عصب سیاتیک مشخص شود.
یکی دیگر از شیوههای ارزیابی وضعیت جسمانی بیمار به این صورت است که بیمار به پشت روی تخت دراز بکشد و پزشک یکی از پاهای او را بلند کند. درصورتیکه درد کمر و پاها ناشی از آسیب عصب سیاتیک باشد، با انجام این حالت درد تشدید میشود.
درمان خانگی سیاتیک
تسکین درد سیاتیک با کمپرس سرد: شما میتوانید از کیسههای یخ موجود در بازار خریداری کنید یا حتی از بستههای سبزیجات منجمد استفاده کنید. کیسه یخ یا بسته سبزیجات منجمد شده را در حولهای بپیچید و به مدت 20 دقیقه، چندبار در روز روی قسمت آسیبدیده بگذارید که به کاهش تورم و تسکین درد شما کمک خواهد کرد.
کمپرس گرم: از کیسههای آبگرم یا پدهای گرم نیز میتوانید استفاده کنید. توصیه میکنیم که برای کاهش تورم در چند روز اول از یخ استفاده کنید و بعد از دو یا سه روز از روش کمپرس گرم استفاده کنید. اگر همچنان درد دارید بهتر است از هر دو کمپرس سرد و گرم به ترتیب به مدت چند روز از هرکدام استفاده کنید.
کشش آرام کمر: کشش آرام کمرتان نیز میتواند مفید باشد. برای یادگیری حرکات کششی مؤثر در درمان سیاتیک از فیزیوتراپیست یا یک مربی آموزش دیده کمک بگیرید. انواع ورزش برای درمان سیاتیک مانند یوگا وجود دارد که شما میتوانید از آنها برای تسکین درد خود بهرهمند شوید. البته برای استفاده از حرکت بهتر است حتماً با متخصص خود مشورت کنید.
ورزش منظم: هرچه بیشتر فعالیت کنید، اندورفین بیشتری از بدن شما آزاد میشود. اندورفین مسکنی است که توسط بدن ساخته میشود. بهتر است با فعالیتهای سبک و بدون خطر مانند شنا و دوچرخه ثابت، شروع به ورزش برای درمان سیاتیک کنید. با کاهش درد یک برنامه ورزشی منظم شامل ورزشهای هوازی و تمرینات قدرتی برای خود تنظیم کنید. یک برنامه کامل بدین صورت میتواند خطر ابتلا به مشکلات و درد کمر را در آینده کاهش دهد.
درمان سیاتیک با سرکه سیب: حدود یک ساعت قبل از خواب، به یک سطل آب گرم، مقداری سرکه سیب و یک فنجان نمک را خوب با یکدیگر مخلوط کنید. سپس پاهایتان را به مدت 10 تا 15 دقیقه در این ظرف قرار دهید و بعد آنها را با حوله خشک کنید. توجه داشته باشید که پاها در تمام طول شب باید گرم بمانند. همچنین صبح روز بعد، هرگز با پای برهنه روی زمین نایستید یا راه نروید. با تکرار 3 تا 4 مرتبه در هفته به دلیل خاصیت ضدالتهابی سرکه سیب، کاهش چشمگیری در درد خواهید داشت.